Klimaatverandering een eerlijke plek geven in je keuzes
Bij veel keuzes is geld nog steeds de dominante factor. In die gevallen telt de klimaatschade nog onvoldoende mee. CO₂-beprijzing maakt die schade zichtbaar, zodat je dit kunt meewegen.
Wat kost een keuze werkelijk?
Elke dag maak je afwegingen: welk ontwerp, welke leverancier, waar gaat het budget naartoe? Je kijkt naar prijs, kwaliteit en planning. Maar de klimaatschade van een keuze telt nog onvoldoende mee. Die kosten zijn er wel. Ze komen alleen later terug, bij de natuur en bij ons in Nederland, elders in de wereld en generaties na ons.
Neem renovatie van een fietspad. Offerte A is goedkoper dan offerte B. Reken je de schade van de uitstoot mee, dan draait het beeld om, en blijkt B de verstandigere keuze.
Dat is waar CO₂-beprijzing om draait: de verborgen kosten op tafel leggen, zodat je een eerlijke afweging kunt maken.
Twee vragen, twee benaderingen
Je kunt CO₂-beprijzing op twee manieren aanvliegen, ieder met een eigen vraag:
- Bij strategie en beleid: wat kost CO₂-uitstoot de maatschappij, ook op de lange termijn?
- Bij projecten en aankopen: wat kost het om CO₂-uitstoot te verminderen?
1.
Via strategie en beleid
Wat kost CO₂-uitstoot de maatschappij?
Je geeft CO₂-uitstoot een waarde op basis van de schade die uitstoot veroorzaakt aan de maatschappij. Daarmee maak je kosten zichtbaar die normaal niet in de prijs van een keuze zitten. Zo kun je die maatschappelijke kosten toch meenemen bij bijvoorbeeld beleid, investeringen of een maatschappelijke kosten-batenanalyse.
2.
Via projecten en aankopen
Wat kost het om CO₂-uitstoot te verminderen?
Hier kijk je niet naar de maatschappelijke schade, maar naar de kosten van maatregelen waarmee je uitstoot voorkomt. Door te berekenen wat het kost om één ton CO₂ te besparen, kun je maatregelen met elkaar vergelijken en bepalen waar en hoe je met de beschikbare middelen de grootste CO₂-reductie kunt realiseren.
Je hebt altijd een keuze
De twee hoofdbenaderingen kun je ook terugvinden in onderstaande afbeelding. Hier zie je een overzicht van de verschillende manieren waarop CO2-beprijzing kan worden toegepast
De ‘beleidslijn’ vind je vooral terug in de onderste vlakken. Daar ligt de focus op de interne organisatie en gebruik je een CO2-prijs voor beleidsvorming en voor strategische keuzes. In de toepassing rechtsonder kun je bijvoorbeeld een fonds creëren door een interne CO2-heffing in te stellen. Het fonds dat hiermee gevuld wordt, kan helpen om klimaatambities te financieren.
De ‘preventielijn’ vind je terug aan de bovenkant van het schema. Linksboven heb je het over inkoop en aanbestedingen, waarbij je een CO2-prijs in kunt zetten om in projecten en aankopen te sturen op minder CO2-uitstoot. Het vlak rechtsboven gaat over verschillende vormen van belasting. Dit kan een heffing vanuit de nationale overheid zijn, maar het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) valt hier ook onder. Met de komst van EU ETS2 wordt dit vlak steeds relevanter voor decentrale overheden
Zo doen anderen het
Andere organisaties gaven het klimaat al een eerlijke plek in hun keuzes. Lees wat zij ontdekten en hoe zij er meer grip op kregen.
Hoe begin je? En hoe maak je collega’s enthousiast?
Je kent nu de basis. Kies hieronder hoe je verder wilt.
Zoek je meer verdieping?
Wil je sparren met collega’s bij andere organisaties die ook met het onderwerp bezig zijn? Of wil je meer weten over de achtergronden van CO2-beprijzing? Maak je keuze hieronder.
1.
Leer van anderen
In de Community of Practice deel je kennis, ervaringen en vragen met collega’s van andere (overheids)organisaties die het klimaat ook een eerlijke plek willen geven.
2.
Verdiep je kennis
Ontdek hoe je het klimaat een vaste plek geeft in de keuzes van je organisatie